
Terwijl het CDA-congres vergadert over het concept-regeerakkoord zet ik mijn ervaringen van een weekje Marokko op papier.
Marokko, tegenwoordig land van Affelay, El Hamdoui en Aisatti. 3 en een half uur vliegen en het noordelijkste puntje van Afrika. Inderdaad: een ander continent: een andere wereld.
We vertrekken 's nachts vroeg vanaf Schiphol, 3 uur in de morgen, en landen om 4.30 in Casablanca: twee uur tijdsverschil en een verloren nacht. Dat gemis kom ik die week nog diverse malen tegen. Je wordt ouder papppie!
Ontbijt met de eerste tajine, een marokkaans stoofpotje. Daarna naar de Hassan 2 moskee. de op een na grootste ter wereld, gebouwd in de zee. 25.000 mensen kunnen er in: praal en pracht, mega; overigens de enige moskee die we van binnen zien. Wat opvalt is dat de torens vierkant zijn, niet de minaretten die wij gewend zijn. In Marokko leven alleen Soenniten en die bouwen ze in deze vorm. Rivaliserende (fundamentalistische) Shiiten zijn in Marokko niet welkom en dat voorkomt een hoop ellende.De koning heeft hier absolute macht. Niet moeders wil is hier wet.
Daarna door naar Rabat, een van de koningsteden. Koningssteden omdat een van de vorsten ze destijds tot hoofdstad heeft uitgeroepen. Fez, Meknes en Marrakech zijn de andere, we zullen ze allemaal bezoeken. Overigens lijkt het of de koning in elke stad op elke hoek van de straat een paleis heeft. En wij maar klagen over de kosten van de Groene Draeck!
Tijdens de lunch komt de tajine ook weer om de hoek kijken, evenals de cous-cous. Het is niet mijn keuken, maar onsmakelijk is het niet. Het eten is wel erg luchtig. Luchtig in die zin dat je het gevoel hebt Slochteren in je onderbuik te hebben zitten. Probeer daar maar eens netjes af te komen. Een lekker biertje zou er goed bij passen, zeker omdat de temperatuur ver boven de dertig graden is, maar alcohol is moeilijk te vinden in Marokko, in ieder geval in de restaurants. Dan maar een panaché genomen. Vers vruchtensap uit zeven verschillende vruchten; banaan, sinaasappel, aardbeien, avocade, mango, kiwi en... tja wat was het ook weer? Lekker, maar je krijgt er wel dorst van. De verse muntthee is trouwens wel een aanrader.
Cous-cous en poes-poes: onlosmakelijk verbonden. Overal zwerfkatten, vooral jonkies. Je vraagt je af of ze na 1 jaar ingeruild worden, want oude katten zie je niet. Of belanden ze wellicht IN de cous-cous? Natuurlijk worden ze goed gevoederd door de vertederde toeristen.
Onze marokkaanse gids is een mooie. In een doorkijkjurk met strakke broek eronder vertelt hij voluit. Wel luisteren anders krijg je een uitschijter; terecht! Als ik op een van de spaarzaam mogelijke momenten een sigaar opsteek, vraagt hij er ook een. Mag je dan roken vraag ik? Ken je Malborough? Ja, zeg ik; ken je Marlboroough light? Yes.
Ik ben muslim-light.
In Rabat naar het mausoleum van Mohammed de Vijfde en de moskee van Yacoub al Mansour en daarna naar de kasbah. Kasbah: Kassa! dat hebben ze zelfs bij Xenos niet. Leuk winkelen terwijl zo nu en dan een ezel door de smalle gangetjes dendert. Als er een aankomt wordt er zoiets als Ballack geroepen. U weet wel die "schwalbemaker" uit Duitsland; of het er iets mee te maken heeft?
De volgende dag naar Meknes. Vooral de enorme graanopslagplaatsen en paardenstallen van Moulay Ismael maken indruk. Ook zijn aantal vrouwen: 700. dat moet een afgetraind man zijn geweest. Talrijke Kodakmomentjes. Tijd voor een stukje romeinse geschiedenis. Op naar Volubilis. Na de diverse romeinse ruines in Europa en Azie beperk ik me tot de mozaikvloeren.
Elke stop betekent tevens plaspauze. De toiletten in Marokko mogen niet onvermeld blijven. Niet altijd een Michelinster! In restaurants en hotels vallen ze overigens wel mee. Wel tijdig reserveren anders tref je volle toiletten met reisgenoten in een shit-down staking aan.
We wandelen door in Fes. Veel van hetzelfde, maar het blijft een voor ons andere wereld. We eten hier de traditionele pastelas. Een vleespasteitje van buiten bestrooid met kaneel en poedersuiker: erg lekker. Trouwens suiker zijn ze hier gek op. Alles is mierzoet. Tandarts lijkt een "top"beroep hier, maar er lopen wel erg veel ongesaneerden rond. Losse tanden zijn op straat te koop.
Via het wintersportoord Ifrane rijden we door het midden-Atlasgebergte naar Marrakech. Onderweg voederen we wat berberaapjes met bananen. Marrakech al bekend vanuit de hippie tijd en door Crossby, Stills en Nash bezongen in de Marrakesh Expres.
Marrakech: het hoogtepunt van de reis. 's Avonds eten we op het immense Djemna el Fnaplein, met zijn honderden aan lange tafels. Tongetjes, garnalen, mergues, kip; alles voor weinig geld. Liefhebbers kunnen ook een schapenkop afkluiven. Rondom slangenbezweerders, trommelaars, buikdanseressen (hoewel wij twijfelen aan het geslacht van de meest opvallende). Je kunt je hier ook laten hennaaien. Helaas ook berberaapjes, maar wel aan een ketting: triest. De tolerantie-grens ten opzichte van de ralrijke opdringerige verkopers is inmiddels wel bereikt: opzouten!
Na vernomen te hebben hoe de hygienische toestand daar is, besluit ik af te zien van een bezoek aan de Hammam. Die is voor de liefhebbers.
Ik koop in een winkel 2 blikjes bier voor in het hotel, maar die zijn toch lastig te koelen in het bidet.
We wandelen wat af, bezoeken het Bahiapaleis, genieten op een terasje -temidden van de ooievaarsnesten- en bezoeken wat handwerklieden.
Onderweg hebben we natuurlijk al de "verplichte" stops bij de leerlooierij en pottenbakkerij gemaakt, maar de hand blijft bij de meesten op de knip. Ook hier weten ze het al: wel kijken, niet kopen, allemachtig prachtig.
Niet bij de "kruidendokter". Specerijen en medicijnen tegen alle kwalen vinden gretig aftrek. Ja, als je zegt: "drie halen, twee betalen", komen ze wel die nederlanders.
De voorlaatste dag rijden we per landrover door het dal van de Ourika. De hoogste berg van Marokko, 4.00 meter, pronkt er bovenuit. Onderweg drinken we ritueel munttheee. Ik begin steeds meer begrip te krijgen voor de muur tussen Israel en Palestijns gebied. Niet om de palestijnen buiten te houden, maar om de israeliers er binnen te houden. Ze arriveren halverwege de thee, beginnen in onze mandjes met brood te graaien en gedragen zich of wij een soort "untervolk" zijn.
Later zien we hoe de peperdure Arganeolie bereidt wordt. Een sociaal project, want het zijn de gescheiden vrouwen die hiermee hun dagelijks brood verdienen.
Langs het riviertje is men supercreatief bezig geweest. Plastic tuinmeubelen en parasols die wij allang bij het grof vuil zouden hebben gezet, vormen hier de pittoreske terrasjes aan en zelfs in het water. Wat eten we vandaag? Tajine, couscous of een brochette? De brochette smaakt prima, niet in het minst door de perfecte frites die erbij zitten. Dat is wat anders dan de slappe tinussen die we onderweg tot nu toe tegenkwamen. En, o ja: de inwendige mens is mede op peil gehouden door pizza's en pasta bolognese.
Dochterlief bezoekt 's avonds de megadisco Pasha. Ik niet; ik moet nog wat uurtjes slaap inhalen. De wodka is voor dames gratis, behalve bij het afrekenen. Is er iemand met een creditcard in de zaal?
Op de dag van vertrek de schitterende Majorelle tuinen bezocht. Yves St. Laurent heeft hier een deel van zijn as laten verstrooien.
De temperatuur geeft 42 graden aan; helaas doet de airco in de bus het niet. Toch een Hammamervaring.
We sluiten af met een perfecte lunch in de tuin. Mét bier en wijn deze keer. Proef eens de "gris" een heerlijke droge rosé uit de buurt van Meknes. Dat tijdens de lunch een van de loslopende hanen en duif doodpikt wordt op de koop toegenomen: je moet niet zeuren als je op vakantie bent!
Een heerlijk weekje (ook de weerberichten uit Nederland doen het erg goed), heel veel gezien,(toch) lekker gegeten en vooral veel indrukken opgedaan. Wel een beetje nadorst.
Het zit er weer op, terug naar de orde van de dag: de kabinetsformatie in Nederland.